factuur fraude

Factuurfraude herkennen en voorkomen

Factuurfraude is oplichting met een valse of aangepaste factuur, bijvoorbeeld met een rekeningnummer van de oplichter. Ook kan een oplichter een bericht sturen over nieuwe betaalgegevens bij een factuur die verder echt is. Je voorkomt een verkeerde betaling door de factuur én een wijziging van het rekeningnummer apart te controleren via een bekend contact bij de leverancier.

Factuurfraude kan ondernemers treffen als ontvanger van een factuur, maar ook als verzender. Een klant kan namelijk denken dat hij jouw factuur heeft betaald, terwijl het geld naar een ander rekeningnummer is gegaan.

Hoe werkt factuurfraude?

Bij factuurfraude probeert iemand je te laten betalen voor iets wat je niet hebt besteld, of een echte betaling om te leiden naar een verkeerde rekening. De factuur kan per e-mail of per post binnenkomen en er betrouwbaar uitzien.

Een oplichter kan bijvoorbeeld een factuur onderscheppen en het rekeningnummer aanpassen. Daarna wordt de gewijzigde factuur doorgestuurd naar de klant. Ook kan een oplichter zich via e-mail voordoen als een leverancier en vragen om een openstaand bedrag naar een nieuw rekeningnummer over te maken.

Bij een spookfactuur gaat het vaak om een rekening voor een product of dienst die je niet hebt besteld. Soms lijkt een aanbod op een factuur, met een betaalverzoek erbij. Lees daarom ook de kleine tekst: daar kan staan dat het om een aanbod gaat in plaats van een bestaande betalingsverplichting.

Waaraan herken je factuurfraude?

Een verdachte factuur bevat niet altijd taalfouten of een vreemd logo. Oplichters kunnen gegevens van een echt bedrijf gebruiken. Ook kan een echt document zijn aangepast. Let vooral op veranderingen en verzoeken die afwijken van je normale afspraken:

  • Een onbekende bestelling: je herkent de goederen of dienst niet, of niemand binnen je bedrijf heeft opdracht gegeven.
  • Een gewijzigd rekeningnummer: de leverancier zou ineens een ander IBAN gebruiken, soms alleen voor deze betaling.
  • Een ander e-mailadres: het adres of het antwoordadres lijkt op dat van je leverancier, maar wijkt af.
  • Druk om snel te betalen: het bericht vraagt om direct te handelen of de normale controle over te slaan.
  • Een onverwachte link of bijlage: je wordt gevraagd in te loggen, betaalgegevens op te geven of een bestand te openen terwijl je dat niet verwachtte.
  • Afwijkende details: het bedrag, de omschrijving of de contactpersoon past niet bij de bestelling of eerdere afspraken.

Een afwijking betekent niet automatisch dat sprake is van fraude. Een leverancier kan bijvoorbeeld echt een nieuw rekeningnummer hebben. De wijziging is wel een reden om de betaling tijdelijk tegen te houden totdat je die via een andere route hebt bevestigd.

Zo controleer je een verdachte factuur

Begin bij de bestelling en kijk daarna naar de betaalgegevens. Een herkenbare leverancier of een kloppend bedrag is op zichzelf geen bewijs dat ook het rekeningnummer juist is.

  • Vergelijk de factuur met de opdracht. Ga na of je de dienst of levering hebt besteld en of de omschrijving en het bedrag bij de afspraak passen.
  • Vergelijk het IBAN met je administratie. Staat er een ander rekeningnummer dan bij eerdere betalingen? Betaal dan niet totdat de leverancier de wijziging heeft bevestigd.
  • Bel via een bekend nummer. Gebruik een nummer uit een eerder gecontroleerd contract of uit je eigen administratie, niet het telefoonnummer in het verdachte bericht.
  • Gebruik het bekende klantportaal. Log zelf in via de gebruikelijke route, niet via een link in de verdachte e-mail. Kijk of de factuur en de betaalgegevens daar overeenkomen.
  • Bespreek twijfel intern. Vraag de collega die de bestelling plaatste of de leverancier beheert of de factuur past bij de gemaakte afspraken.

Een naam- en rekeningnummercontrole bij je bank kan een waarschuwing geven als gegevens niet overeenkomen. Zo’n controle bewijst niet dat de factuur echt is of dat een wijzigingsverzoek van de leverancier komt. Bevestig nieuwe betaalgegevens daarom ook rechtstreeks bij de leverancier.

Open een verdachte bijlage niet alleen om de factuur te bekijken en stuur die niet onnodig door. Bewaar het oorspronkelijke bericht wel voor onderzoek en meld de verdenking bij de persoon die binnen je bedrijf over IT of beveiliging gaat.

Wat doe je als je al hebt betaald?

Bel zo snel mogelijk je bank en leg uit dat je mogelijk naar een rekening van een oplichter hebt betaald. Geef de bank de betaaldatum, het bedrag en het gebruikte rekeningnummer. De bank kan nagaan welke stappen nog mogelijk zijn, maar terughalen van het geld is niet gegarandeerd.

Neem ook contact op met de echte leverancier via een bekend nummer. Zo kun je samen vaststellen welke factuur echt was, welke betaalgegevens zijn gebruikt en of er meer berichten zijn aangepast.

Bewaar de factuur, het oorspronkelijke e-mailbericht, eventuele betaalbewijzen en andere berichten over de betaling. Doe aangifte bij de politie en geef aan welke gegevens je hebt bewaard. Bij fraude kun je daarnaast een melding doen bij de Fraudehelpdesk. Die kan je adviseren over passende vervolgstappen.

Heb je op een verdachte pagina ingelogd? Wijzig dan je wachtwoord via de officiële website of app en meld het bij de verantwoordelijke voor je bedrijfsaccounts. Verwijder de verdachte e-mail niet voordat je de gegevens hebt veiliggesteld.

Als een klant jouw factuur aan een oplichter betaalde

Hoort je klant dat jouw factuur nog openstaat, terwijl hij zegt te hebben betaald? Vergelijk samen de verstuurde factuur, de ontvangen versie en het gebruikte rekeningnummer. Vraag de klant om het oorspronkelijke bericht en het betaalbewijs te bewaren. Deel gevoelige gegevens alleen via een veilige, afgesproken route.

Laat de klant snel contact opnemen met zijn bank en meld de fraude bij de politie. Onderzoek ook of je eigen mailbox of factuurproces mogelijk is misbruikt. Als je account is overgenomen, beveilig het dan en waarschuw klanten die mogelijk een vals bericht hebben ontvangen.

Wie uiteindelijk het verlies draagt, hangt af van de omstandigheden. Het is niet automatisch zo dat de klant of de leverancier altijd opnieuw moet betalen. Kom je er samen niet uit, vraag dan juridisch advies op basis van de documenten en de manier waarop de fraude heeft plaatsgevonden.

Factuurfraude in je bedrijf voorkomen

Spreek af dat een nieuw of gewijzigd rekeningnummer pas in de administratie wordt gezet nadat iemand de leverancier heeft gebeld via een bekend contactnummer. Laat bij voorkeur een andere medewerker die wijziging bevestigen voordat de betaling wordt gedaan.

Beperk ook wie betaalgegevens mag aanpassen en wie betalingen mag goedkeuren. Zo kan één misleidend bericht minder snel leiden tot een verkeerde overboeking. Een factuurprogramma kan gegevens automatisch uitlezen, maar herkent daarmee niet of het betaalverzoek betrouwbaar is.

Beveilig zakelijke e-mailaccounts met sterke, unieke wachtwoorden en waar mogelijk met tweestapsverificatie. Dat maakt misbruik van een account moeilijker. Zorg ook dat medewerkers weten waar zij een verdachte factuur kunnen melden, zodat die niet ongemerkt in de betaalstroom blijft staan.

Veelgestelde vragen over factuurfraude

Moet je een spookfactuur betalen?
Een factuur is niet automatisch terecht omdat je die hebt ontvangen. Heb je niets besteld en herken je de afzender niet, betaal dan niet zonder eerst na te gaan waarop de rekening gebaseerd zou zijn. Bewaar de factuur en vraag zo nodig om bewijs van de opdracht.

Kan een echte factuur toch frauduleuze betaalgegevens bevatten?
Ja. Een oplichter kan een bestaande factuur aanpassen of later een vals bericht sturen met een ander rekeningnummer. Bevestig een wijziging daarom los van de factuur bij je bekende contactpersoon.

Krijg je je geld terug na factuurfraude?
Dat is niet zeker. De bank kan bekijken of er nog iets aan de overboeking te doen is. Hoe sneller je contact opneemt, hoe eerder de bank mogelijke maatregelen kan onderzoeken.

Waar meld je factuurfraude?
Meld een verdachte betaling direct bij je bank en doe aangifte bij de politie. Je kunt ook de Fraudehelpdesk informeren en daar advies vragen. Waarschuw daarnaast de echte leverancier of klant van wie de naam is misbruikt.

Een factuur kan er dus volkomen normaal uitzien terwijl alleen het IBAN is veranderd. Een kort telefoontje naar je bestaande contactpersoon kan juist die wijziging aan het licht brengen.

Scroll to Top