Belasting op overwaarde huis speelt een rol als je je woning verkoopt en er geld aan overhoudt nadat de hypotheek is afgelost. Voor veel mensen kan deze overwaarde een flink bedrag zijn, zeker nu huizenprijzen zijn gestegen. Het is goed om te weten wat je met dit geld moet doen en of je hierover belasting betaalt.
Hoe ontstaat overwaarde bij verkoop van je huis
Als je een huis verkoopt voor een hogere prijs dan het bedrag dat je nog moet aflossen op je hypotheek, dan houd je geld over. Dit heet overwaarde. Stel je hebt een hypotheek van 200.000 euro en je verkoopt je huis voor 300.000 euro, dan is de overwaarde 100.000 euro. Dit is het extra geld dat je krijgt na het aflossen van je lening bij de bank. Overwaarde ontstaat meestal doordat huizenprijzen zijn gestegen of omdat je al een deel van je hypotheek hebt afgelost.
Nieuwe regels over belasting bij gebruik of sparen van de overwaarde
De belasting op overwaarde huis hangt af van wat je met het bedrag doet. Koopt je direct een ander huis met de winst, dan moet je de overwaarde gebruiken voor de aankoop van je nieuwe woning. Doe je dit niet, dan mag je voor het deel van de overwaarde geen nieuwe hypotheekrente aftrekken. Dat betekent niet direct dat je belasting verschuldigd bent, maar je mist wel een voordeel.
Als je geen huis terugkoopt, bijvoorbeeld omdat je wilt huren of gaat reizen, krijg je de overwaarde op je spaarrekening. Dit geld telt vanaf het moment dat je het ontvangt mee op je bankrekening voor de belasting. Dit gebeurt in de zogeheten box 3, waarin spaargeld en beleggingen worden belast. Pas als je totale spaargeld boven een bepaald bedrag uitkomt, betaal je hierover belasting.
Belasting betalen over je spaargeld en de rol van box 3
Iedereen in Nederland mag een bepaald bedrag belastingvrij sparen. Dit heet het heffingsvrije vermogen. Kom je daarboven, bijvoorbeeld door de overwaarde die je uit de verkoop van je woning krijgt, dan wordt het meerdere belast in box 3. De grens voor vrijstelling kan per jaar veranderen. Voor veel mensen betekent dit dat je soms toch belasting moet betalen als je de opbrengst niet in een nieuwe woning steekt. Het is slim om van tevoren na te gaan hoe hoog het belastingvrije bedrag op dat moment is.
Wat als je de overwaarde in een nieuwe woning steekt
Koop je binnen drie jaar na de verkoop van je oude huis een nieuwe woning, dan moet je de ontvangen overwaarde eigen geld als inleg gebruiken. Je mag de overwaarde niet in zijn geheel lenen bij de bank voor je nieuwe huis. Banken en de Belastingdienst kijken samen of je de overwaarde van je oude huis hebt geïnvesteerd in je nieuwe woning. Doe je dat niet, dan mag je voor een deel van de nieuwe hypotheek de rente niet meer aftrekken. Op deze manier willen ze voorkomen dat mensen extra lenen terwijl ze eigen geld beschikbaar hebben.
Extra dingen waar je rekening mee moet houden
Let op als je samen een huis bezit en je hebt na de verkoop overwaarde. Het bedrag dat je ontvangt, wordt verdeeld over de eigenaren. Ook erf je vaak regels als je de woning bijvoorbeeld verkoopt vanwege een scheiding of het overlijden van een partner. Verder is het goed om te weten dat de belastingregels over vermogen elk jaar iets kunnen veranderen. Blijf daarom op de hoogte of vraag advies bij grote veranderingen in je woonsituatie.
Veelgestelde vragen over belasting op overwaarde huis
-
Kun je de overwaarde belastingvrij opnemen na de verkoop als je gaat huren?
Als je de overwaarde op je bankrekening laat staan na verkoop en je geen nieuw huis koopt, telt het bedrag mee als spaargeld. Boven een bepaald bedrag betaal je dan vermogensbelasting over je overwaarde in box 3.
-
Moet je overwaarde verplicht in een nieuw huis stoppen?
Als je binnen drie jaar een ander huis koopt, moet je de overwaarde van je vorige huis gebruiken voor het nieuwe huis. Doe je dit niet, dan mag je voor datzelfde bedrag geen hypotheekrente aftrekken voor je nieuwe lening.
-
Wat gebeurt er als je de overwaarde cadeau wilt geven?
Schenkingen kunnen onder voorwaarden belastingvrij zijn tot een bepaald bedrag per jaar. Geef je meer, dan geldt er schenkbelasting. De hoogte van het vrijgestelde bedrag en het tarief verschilt.
-
Verandert de belastingregels voor overwaarde in de komende jaren?
De belastingregels voor vermogen, waaronder geld uit overwaarde op je huis, worden regelmatig aangepast door de overheid. Houd altijd het nieuws in de gaten om niet voor verrassingen te komen staan.




