Rentabiliteit is een maatstaf die laat zien hoe goed een bedrijf omgaat met het geld dat erin gestoken is. Veel mensen kijken alleen naar de winst van een bedrijf, maar dat vertelt niet het hele verhaal. Een bedrijf kan miljoenen verdienen en toch slecht presteren als het ook honderden miljoenen heeft moeten investeren om dat voor elkaar te krijgen. De winstgevendheid in verhouding tot het geïnvesteerde kapitaal geeft een veel eerlijker beeld van hoe gezond een onderneming echt is.
Wat rentabiliteit precies betekent
Rentabiliteit meet de verhouding tussen de winst van een bedrijf en het vermogen dat is ingezet om die winst te maken. Je kunt het vergelijken met een spaarrekening: als je 1.000 euro inlegt en aan het einde van het jaar 10 euro rente ontvangt, dan is het rendement 1%. Bij een bedrijf werkt het op dezelfde manier. Het gaat erom hoeveel een investering oplevert ten opzichte van wat het heeft gekost. De uitkomst wordt uitgedrukt als een percentage, zodat je bedrijven makkelijk met elkaar kunt vergelijken, ook als ze heel verschillend van grootte zijn.
De drie vormen die je vaak tegenkomt
Er zijn drie veelgebruikte berekeningen als het gaat om de winstgevendheid van een onderneming. De eerste is de rentabiliteit van het eigen vermogen, ook wel afgekort als REV. Die laat zien hoeveel winst een bedrijf maakt voor de aandeelhouders of eigenaren. De tweede is de rentabiliteit van het totale vermogen, afgekort als RTV. Hierbij wordt gekeken naar de winst die het bedrijf maakt met al het geld dat beschikbaar is, zowel van de eigenaren als van geldverstrekkers zoals banken. De derde vorm richt zich op het vreemde vermogen: het geld dat een bedrijf heeft geleend. Deze drie berekeningen samen geven een goed totaalplaatje van hoe een bedrijf financieel in elkaar steekt.
Hoe je de berekening maakt
De formule voor de RTV is de meest gebruikte en ziet er als volgt uit: je deelt de winst van het bedrijf door het totale vermogen en vermenigvuldigt dat met 100 om een percentage te krijgen. Stel dat een bedrijf 50.000 euro winst maakt en in totaal 500.000 euro aan vermogen heeft, dan is de uitkomst 10%. Voor de REV gebruik je alleen de winst die overblijft voor de eigenaren, gedeeld door het eigen vermogen. Het is belangrijk om bij deze berekeningen altijd gemiddelde waarden te gebruiken, omdat het vermogen van een bedrijf gedurende het jaar kan veranderen. Een enkel moment meten geeft een vertekend beeld.
Waarom dit getal er toe doet voor beleggers en ondernemers
Een hoge uitkomst betekent dat een bedrijf weinig kapitaal nodig heeft om veel winst te genereren. Dat is een teken van een sterk bedrijfsmodel. Beleggers gebruiken dit getal om te beoordelen of het de moeite waard is om geld in een bedrijf te steken. Als het financiële rendement lager is dan wat je op een gewone spaarrekening of staatsobligatie zou krijgen, dan is het risico van beleggen in dat bedrijf misschien niet de moeite waard. Voor ondernemers zelf is het een manier om te zien waar geld goed of slecht wordt ingezet. Door de uitkomst over meerdere jaren te vergelijken, zie je of een bedrijf vooruitgaat of juist terugloopt. Vergelijk je het met bedrijven in dezelfde sector, dan weet je ook hoe je het doet ten opzichte van de concurrentie.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen REV en RTV?
REV staat voor rentabiliteit van het eigen vermogen en kijkt alleen naar de winst die overblijft voor de eigenaren van het bedrijf. RTV staat voor rentabiliteit van het totale vermogen en kijkt naar de winst die het hele bedrijf maakt met al het beschikbare geld, inclusief geleend geld. RTV geeft een breder beeld van hoe goed een bedrijf presteert.
Wat is een goede uitkomst bij het berekenen van winstgevendheid?
Er is geen universeel goed percentage, omdat dit sterk verschilt per sector. In kapitaalintensieve sectoren zoals de industrie liggen de percentages vaak lager dan in sectoren als softwareontwikkeling. Als vuistregel geldt dat een uitkomst die hoger is dan de marktrente als positief wordt beschouwd. Vergelijken binnen dezelfde branche geeft het meest eerlijke beeld.
Kan een winstgevend bedrijf toch een lage rentabiliteit hebben?
Ja, dat is zeker mogelijk. Een bedrijf kan een grote absolute winst boeken, maar als daarvoor een enorm vermogen nodig was, dan is de verhouding tussen winst en investering laag. Een klein bedrijf met een bescheiden winst kan procentueel beter scoren dan een groot bedrijf met een hoge winst, als het kleine bedrijf veel minder kapitaal heeft gebruikt.
Hoe gebruik je dit getal als je wilt gaan beleggen?
Als je wilt beleggen in een bedrijf, dan geeft de winstgevendheid ten opzichte van het geïnvesteerde vermogen inzicht in hoe goed het bedrijf zijn geld inzet. Een bedrijf dat jaar na jaar een hoge uitkomst laat zien, heeft vaak een sterk concurrentievoordeel. Combineer dit getal altijd met andere financiële kengetallen voor een volledig beeld.
