Je geboortedatum staat op bijna elk officieel document dat je ooit invult. Het is de dag waarop je leven begon, maar het is ook een gegeven dat door de samenleving op veel verschillende manieren wordt gebruikt. Van je identiteitsbewijs tot je eerste schooldag, van je pensioenleeftijd tot de berekening van je sterrenbeeld. Die ene datum zegt meer over je leven dan je misschien denkt.
Hoe je geboortedatum wordt vastgelegd
In Nederland wordt elk kind na de geboorte officieel geregistreerd bij de gemeente. Ouders moeten hun kind binnen drie dagen na de geboorte aangeven. De gemeente legt de naam, het geslacht en de geboortedatum vast in de Basisregistratie Personen, ook wel de BRP genoemd. Vanaf dat moment staat die datum voor altijd in de officiële administratie. Je krijgt een burgerservicenummer, en dat nummer is gekoppeld aan de dag waarop je werd geboren. In landen zonder goed georganiseerde registratie komt het voor dat mensen hun exacte leeftijd niet weten, omdat er geen officieel bewijs van hun geboorte bestaat. In Nederland is dat bijna niet voor te stellen, maar wereldwijd heeft naar schatting een kwart van alle kinderen onder de vijf jaar geen geboorteakte.
Waarvoor je geboortedatum allemaal wordt gebruikt
Bijna elke organisatie vraagt om je geboortedatum. Een bank gebruikt het om je identiteit te bevestigen. Een ziekenhuis controleert hiermee of ze de juiste patiënt voor zich hebben. De overheid berekent op basis van je leeftijd wanneer je recht hebt op AOW. Ook bij het aanvragen van een rijbewijs, paspoort of zorgverzekering is de dag van je geboorte een verplicht gegeven. Sportclubs gebruiken het om spelers in de juiste leeftijdscategorie in te delen. Zelfs bij het aanmaken van een account op veel websites vul je je geboortejaar in, vaak om te controleren of iemand oud genoeg is om de dienst te mogen gebruiken. Je geboortedatum is daarmee een van de meest gebruikte persoonlijke gegevens in je leven.
Geboortedatum en astrologie
Naast al het officiële gebruik heeft de dag waarop iemand ter wereld komt ook een culturele en spirituele betekenis. In de astrologie bepaalt je geboortedatum je sterrenbeeld. Wie geboren is op 13 maart valt bijvoorbeeld onder Vissen, terwijl iemand die op 21 maart is geboren onder Ram valt. Veel mensen lezen hun horoscoop en herkennen zich daarin. Of astrologie wetenschappelijk klopt, is een andere discussie, maar de populariteit ervan laat zien dat mensen graag betekenis geven aan de datum waarop ze geboren zijn. In de Chinese astrologie gaat het nog verder: het geboortejaar bepaalt welk dier bij je hoort, zoals de draak, de tijger of de rat. Elk dier staat voor bepaalde karaktereigenschappen. Verjaardagen worden in veel culturen groot gevierd, juist omdat ze herinneren aan het begin van een mensenleven.
Privacy en veiligheid rondom je geboortedatum
Je geboortedatum lijkt onschuldig, maar het is wel een persoonsgegeven. In combinatie met je naam en adres kan iemand ermee aan de slag om je identiteit na te bootsen. Criminelen die zich bezighouden met identiteitsfraude hebben aan een paar basisgegevens genoeg om schade aan te richten. Daarom raadt de Autoriteit Persoonsgegevens aan om voorzichtig te zijn met het delen van je geboortedatum, zeker online. Deel het niet zomaar op sociale media of bij bedrijven die er geen goede reden voor hebben. De Algemene Verordening Gegevensbescherming, beter bekend als de AVG, verplicht organisaties om zorgvuldig met dit soort gegevens om te gaan. Ze mogen je geboortedatum alleen gebruiken voor het doel waarvoor je die hebt gegeven. Het is goed om je bewust te zijn van hoe veel je eigenlijk deelt als je die ene datum invult.
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn kind binnen drie dagen aangeven bij de gemeente?
Ja, in Nederland ben je als ouder verplicht om je kind binnen drie werkdagen na de geboorte aan te geven bij de gemeente waar het kind is geboren. Doe je dat niet op tijd, dan kan de ambtenaar van de burgerlijke stand aangifte doen namens de ouders.
Wat is het verschil tussen geboortedatum en geboortejaar?
Je geboortedatum is de volledige datum: dag, maand en jaar. Je geboortejaar is alleen het jaar waarin je bent geboren. Websites vragen soms alleen naar het geboortejaar om je leeftijd globaal te controleren, terwijl officiële instanties altijd de volledige datum nodig hebben.
Kan ik mijn officieel geregistreerde geboortedatum laten wijzigen?
Het aanpassen van een officieel geregistreerde geboortedatum is alleen mogelijk als er aantoonbaar een fout is gemaakt bij de registratie. Dit gaat via de rechter en vereist bewijs, zoals een buitenlandse geboorteakte of medische documenten. Zomaar een andere datum kiezen is niet mogelijk.
Waarom vragen apps en websites naar mijn geboortedatum?
Veel digitale diensten vragen naar je geboortedatum om te controleren of je oud genoeg bent om hun dienst te gebruiken. Sommige diensten zijn wettelijk alleen toegankelijk voor mensen van 16 of 18 jaar en ouder. Daarnaast kan een geboortedatum worden gebruikt om je account extra te beveiligen bij vergeten wachtwoorden of identiteitscontroles.
